چگونه عزاداری کنیم تا نهضت حفظ شود؟

عزاداری سنّتی شیوه ای که نسبت به زنده نگه داشتن یاد حادثه عاشورا و حماسه حسینی از دیرباز مطرح بوده و جنبه مردمی یافته است. این شیوه، شامل مرثیه سرایی، نوحه خوانی، گریستن و گریاندن، تشکیل هیئتها و دسته های سوگواری، سینه زنی، ذکر مصیبت، مجالس وعظ و روضه خوانی، و ... است.

اینگونه شیوه ها، چون با روح و جان و عاطفه شیعه آمیخته است، هر چه بیشتر به آن رنگ مردمی می بخشد و عامل جذب و تجمّع و تشکّل انبوه شیفتگان اهل بیت علیهم السّلام می گردد.

ابوهارون مکفوف می گوید: روزی خدمت امام صادق علیه السّلام رسیدم. حضرت فرمود: برایم شعر(در سوگ سیدالشهداء) بخوان، من نیز خواندم. حضرت فرمود: نه، اینطور نه، بلکه همانگونه که برای خودتان شعرخوانی می کنید و همانگونه که نزد قبر حضرت سیدالشهداء مرثیه خوانی: «لا، کَما تُنشِدُون وَ کَما تَرثیهِ عِندَ قَبرِهِ».۱

این نشان می دهد که شیوه خودمانی و مرسوم نزد متن مردم، بیشتر مورد اهتمام ائمه علیهم السّلام بوده است. حفظ این سنّت، ضامن تداوم آن است.

امام خمینی(ره) فرموده است:
«ما باید حافظ این سنّتهای اسلامی، حافظ این دستجات مبارک اسلامی که در عاشورا، در محرّم و صفر در مواقع مقتضی به راه می افتد، تأکید کنیم که بیشتر دنبالش باشند ... زنده نگه داشتن عاشورا با همان وضع سنّتی خودش، از طرف روحانیون، از طرف خطبا، با همان وضع سابق و از طرف توده های مردم با همان ترتیب سابق که دستجات مُعظَم و منظّم، دستجات عزاداری به عنوان عزاداری راه می افتاد. باید بدانید که اگر بخواهید نهضت شما محفوظ بماند، باید این سنّتها را حفظ کنید.»۲

حتّی حفظ اصل عزاداری عاشورا نیز تا حدّ بسیاری در سایه حفظ سنّتهاست و دگرگون ساختن شیوه سنّتی بدون جایگزین بهتر، گاهی پیروان همان سنّتها را هم از اصل ماجرای حسینی جدا می سازد.

منبع:
۱. بحار الأنوار، ج۴۴، ص ۲۷۸.
۲. صحیفه نور، ج۱۵، ص ۲۰۴.